ജീവിതം ധന്യമായി
സ്വാമി സന്ദീപാനന്ദഗിരി
ഒരു കിണറ്റിൻകരയിൽ നിന്ന് മഹാസമുദ്രത്തിലേക്ക്…
അറ്റ്ലാന്റിക് സമുദ്രസ്നാനം കഴിഞ്ഞ് Ireland സ്ലൈഗോയിലെ തീരത്തിരുന്നപ്പോഴാണ് നാട്ടിൽ നിന്നൊരു വാട്സാപ്പ് സന്ദേശം എത്തിയത്.
“60-ാം പിറന്നാൾ ചെറിയ രീതിയിൽ ആഘോഷിക്കാൻ സ്വാമി വരില്ലേ?”
സന്ദേശം അയച്ചത് അംബിളി രാംനാഥ്.
ഒരിക്കൽ സാഗർ–ഗംഗാ യാത്രയുടെ പ്രധാന ചുമതലക്കാരിയായിരുന്ന അംബിളിയുടെ ആ ചോദ്യം, അറ്റ്ലാന്റിക് തീരത്തിരുന്ന ആ നിമിഷത്തെ പെട്ടെന്ന് അറുപത് വർഷങ്ങൾക്കപ്പുറത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോയി…
അങ്ങനെ ഒരു തിരിഞ്ഞുനോട്ടം.

സ്വാമി സന്ദീപാനന്ദഗിരി

1966-ലെ തുലാമാസത്തിലെ വിജയദശമി നാളിൽ, അവിട്ടം നക്ഷത്രത്തിൽ, കോഴിക്കോട് ശ്രീ വളയനാട് ദേവീക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറേ നടയിലുള്ള “കൃഷ്ണലീല” എന്ന വീട്ടിൽ, രാമക്കുറുപ്പിന്റെയും രാധമ്മയുടെയും ആറാമത്തെ മകനായ തുളസീദാസിന്റെ ജനനം.
ജീവിതത്തിലെ ആദ്യത്തെ ജലസ്പർശം വീട്ടുകിണറ്റിലെ വെള്ളത്തിൽ നിന്നായിരുന്നു.
അമ്മയുടേയും അമ്മമ്മയുടേയും കരുതലിൽ ലഭിച്ച ആ ആദ്യത്തെ കുളി…
പിന്നീട് വീടിന്റെ പരിധിക്കപ്പുറത്തെ ആദ്യ ജലാശയം — ശ്രീ വളയനാട് ദേവീക്ഷേത്ര കുളം.
അവിടെ നിന്ന് കോഴിക്കോട് കടപ്പുറത്തേക്ക്…
അറബിക്കടലിന്റെ തിരമാലകൾ കാലുകളെ തഴുകിയപ്പോൾ, ഒരു ചെറിയ കിണറ്റിൽ നിന്ന് തുടങ്ങിയ ജലയാത്ര മറ്റൊരു വിശാലതയിലേക്ക് തുറന്നു.
പിന്നീട് കേരളത്തിന്റെ നദികളിലൂടെ…
44 നദികൾ.
അനവധി തീരങ്ങൾ.
അനവധി ഓർമ്മകൾ.
കേരളത്തിന്റെ പുഴകളിൽ നിന്ന് ഭാരതത്തിന്റെ പുണ്യനദികളിലേക്ക് യാത്ര നീണ്ടു.
ഗംഗ,യമുന,സരസ്വതി,
അളകനന്ദ,ഭാഗീരഥി,
മന്ദാകിനി,പുഷ്പവതി……
ഹിമാലയത്തിന്റെ മടിത്തട്ടിലെ പ്രയാഗങ്ങൾ.
ദേവപ്രയാഗത്തിൽ അളകനന്ദയും ഭാഗീരഥിയും സംഗമിച്ച് പിന്നീട് ഗംഗയായി ഒഴുകുന്നു.
നന്ദപ്രയാഗത്തിൽ അളകനന്ദയും മന്ദാകിനിയും.
കർണപ്രയാഗത്തിൽ അളകനന്ദയും പിണ്ഡറും.
രുദ്രപ്രയാഗത്തിൽ അളകനന്ദയും മന്ദാകിനിയും.
ബദരീനാഥിന്റെ പുണ്യഭൂമിയിൽ അളകനന്ദയുടെ തീരം…
ഇന്ത്യയുടെ അവസാന ഗ്രാമമായ
മാനയിൽ സരസ്വതിയുടെ ദർശനം…

സ്വാമി സന്ദീപാനന്ദഗിരി

പിന്നെ സരസ്സുകളുടെ രാജാവെന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന കൈലാസത്തിലെ മാനസസരോവരം.
അവിടെ നിന്ന് ബ്രഹ്മപുത്രയുടെ മഹാപ്രവാഹത്തിലേക്ക്.
ബ്രഹ്മപുത്ര — ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രൻ എന്നർത്ഥമുള്ള മഹാനദി.
നേപ്പാളിന്റെ പുണ്യഭൂമിയിലേക്ക്…
കാളിഗണ്ഡകി — സാളഗ്രാമ ശിലകളുടെ പുണ്യനദി.
പശുപതിനാഥന്റെ പുണ്യസന്നിധിയെ തഴുകിയൊഴുകുന്ന ബാഗ്മതി.
പിന്നീട് പ്രയാഗ്‌രാജിലെ ത്രിവേണി സംഗമം — ഗംഗയും യമുനയും, ദൃശ്യമായി കാണാനാകാത്ത സരസ്വതിയുമെന്ന വിശ്വാസത്തിൽ പുണ്യസംഗമമായി കരുതപ്പെടുന്ന സ്ഥലം.
ഇതെല്ലാം വെറും യാത്രകളായിരുന്നില്ല.
ജലത്തിലൂടെ ഭാരതത്തിന്റെ ആത്മാവിനെ തൊട്ടറിയാനുള്ള അവസരങ്ങളായിരുന്നു.
ഈ ജലയാത്രയ്ക്ക് മറ്റൊരു പ്രധാന അധ്യായവും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഗീത, ഗംഗ, ഗായത്രി, ഗോവിന്ദൻ — ഈ നാലു ‘ഗ’കളെ ആധാരമാക്കി രൂപപ്പെട്ട “ചതുർഗകാര വിചാരയജ്ഞം”.
ഗീതയുടെ ജ്ഞാനം, ഗംഗയുടെ പാവനത, ഗായത്രിയുടെ ആത്മശക്തി, ഗോവിന്ദനോടുള്ള ഭക്തി — ഈ നാല് ആശയങ്ങളെ കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹിക–ആത്മീയ ജീവിതവുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് മൂന്ന് മാസം നീണ്ടുനിന്ന സംസ്ഥാനവ്യാപകമായ പരിപാടി.
കേരളത്തിലെ 14 ജില്ലകളിലും വിവിധ പരിപാടികളിലൂടെ ഈ ആശയങ്ങൾ ജനങ്ങളിലെത്തിച്ചു.
അതിന്റെ ഭാഗമായി നദികളുടെയും ജലസ്രോതസ്സുകളുടെയും സംരക്ഷണം, ഭാരതീയ സംസ്കാരത്തിന്റെ പൈതൃകം, ആത്മീയമൂല്യങ്ങൾ എന്നിവയും ചർച്ചയായി.
അതിന്റെ മഹത്തായ ഒരു തുടർച്ചയായിരുന്നു സാഗർ–ഗംഗാ യാത്ര.
കന്യാകുമാരിയിൽ നിന്ന് ഹരിദ്വാറിലേക്ക് പ്രത്യേക ട്രെയിനിൽ ഏകദേശം 2000 പേർ.
2008 ഡിസംബർ 28-ന് ആരംഭിച്ച യാത്ര ഡിസംബർ 31-ന് ഹരിദ്വാറിലെത്തി.
കടലിന്റെ തീരത്ത് നിന്ന് ഗംഗയുടെ തീരത്തേക്ക്…
സാഗരത്തിൽ നിന്ന് ഗംഗയിലേക്ക്.
ഡിസംബർ 31-ന്റെ അർദ്ധരാത്രിയിൽ ആയിരക്കണക്കിന് യാത്രികർ ഗംഗയിൽ പുണ്യസ്നാനം ചെയ്ത ആ കാഴ്ച, ഒരു യാത്രയുടെ സമാപനം മാത്രമായിരുന്നില്ല — ഒരു ആശയത്തിന്റെ മഹാസംഗമമായിരുന്നു.
പിന്നീട് ജലത്തിന്റെ യാത്ര ഭാരതത്തിന്റെ അതിരുകൾ കടന്നു.
ഈജിപ്തിലെ നൈൽ…
ഇസ്രായേൽ–പലസ്തീൻ ഭൂമിയിലൂടെ ഒഴുകുന്ന ജോർദ്ദാൻ നദി…
ക്രൈസ്തവ വിശ്വാസത്തിൽ അതീവ പവിത്രമായ ജോർദ്ദാൻ — യോഹന്നാൻ സ്നാപകൻ യേശുക്രിസ്തുവിന് സ്നാനം നൽകിയ വിശുദ്ധ നദി എന്ന നിലയിലാണ് അതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രാധാന്യം.
ആ പുണ്യജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത അനുഭവവും ഈ ജലയാത്രയുടെ ഭാഗമായിരുന്നു.
അങ്ങനെ നദികളിൽ നിന്ന് കടലുകളിലേക്ക്…
ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രം.
പസഫിക് മഹാസമുദ്രം.
ദക്ഷിണ മഹാസമുദ്രം.
ആർട്ടിക് മഹാസമുദ്രം.
അറ്റ്ലാന്റിക് മഹാസമുദ്രം.
അറബിക്കടൽ, ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ, ചെങ്കടൽ, മെഡിറ്ററേനിയൻ കടൽ, ടാസ്മാൻ കടൽ…
പേരുകൾ മാറി.
തീരങ്ങൾ മാറി.
ഭാഷകൾ മാറി.
സംസ്കാരങ്ങൾ മാറി.
പക്ഷേ ജലത്തിന്റെ സ്വഭാവം മാറിയില്ല.
ഒരു കിണർ…
ഒരു കുളം…
ഒരു പുഴ…
ഒരു നദി…
ഒരു തീർത്ഥം…
ഒടുവിൽ ഒരു മഹാസമുദ്രം.
പിന്നെ ഒരു അത്ഭുതമായ യാദൃശ്ചികത…

സ്വാമി സന്ദീപാനന്ദഗിരി

1966-ലെ തുലാമാസത്തിലെ വിജയദശമി നാളിൽ, അവിട്ടം നക്ഷത്രത്തിൽ ആരംഭിച്ച ഈ ജീവിതയാത്ര…
അറുപത് വർഷങ്ങൾ പിന്നിട്ട് വീണ്ടും ഒരു വിജയദശമി എത്തുന്നു.
അതേ തുലാമാസം…
അതേ അവിട്ടം നക്ഷത്രം…
ഒരു വട്ടം പൂർത്തിയാകുന്നതുപോലെ.
അന്ന് ജീവിതത്തിലെ ആദ്യ ജലസ്പർശം ഒരു വീട്ടുകിണറ്റിലെ വെള്ളത്തിലായിരുന്നു.
അറുപത് വർഷങ്ങൾക്കിപ്പുറം, അറ്റ്ലാന്റിക് മഹാസമുദ്രത്തിന്റെ തീരത്ത് നിന്ന് ആ യാത്രയിലേക്ക് തിരിഞ്ഞുനോക്കുന്നു.
കിണറ്റിൽ നിന്ന് മഹാസമുദ്രത്തിലേക്ക്…
ഒരു നക്ഷത്രത്തിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു വിജയദശമിയിലേക്ക്…
അറുപത് വർഷങ്ങളുടെ ഒരു പൂർണ്ണവൃത്തം.
ഒടുവിൽ മനസ്സിൽ തെളിയുന്നത് ഒരേയൊരു സത്യം —
ജീവിതവും ഒരു ജലയാത്ര തന്നെയാണ്.
ഉപനിഷത്ത് ജീവന്റെ ആരംഭം ജലകണമായി മനോഹരമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്!
ഒരു ചെറിയ ഉറവിടത്തിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച്, അനവധി വഴികളിലൂടെ ഒഴുകി, പലരെയും തഴുകി, പല തീരങ്ങളെയും കണ്ടുമുട്ടി, ഒടുവിൽ അതിരുകളില്ലാത്ത മഹാസമുദ്രത്തിൽ ലയിക്കുന്ന യാത്ര.
ഒരു കിണറ്റിൽ നിന്ന് മഹാസമുദ്രത്തിലേക്ക് — അറുപത് വർഷങ്ങളുടെ ജലയാത്ര.
ജീവിതം ധന്യമായി…

(ഫെയ്സ്ബുക്കിൽ കുറിച്ചത്)