“യുദ്ധാവസാനം” അല്ല, “താൽക്കാലിക രാഷ്ട്രീയ ഇടവേള”

പി ബി. ബാലു

മൂന്ന് മാസം നീണ്ടുനിന്ന അമേരിക്ക–ഇറാൻ സൈനിക സംഘർഷത്തിന് ശേഷം, ഇരു രാജ്യങ്ങളും ഒരു രാഷ്ട്രീയ ധാരണയിലേക്കു നീങ്ങുന്നുവെന്ന സൂചനകൾ ലോക രാഷ്ട്രീയത്തിലും ആഗോള സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിലും വലിയ പ്രതിഫലനങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുകയാണ്. അമേരിക്കൻ സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറി മാർക്കോ റൂബിയ നടത്തിയ മുന്നറിയിപ്പുകളും പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾസ് ട്രൂപ് നൽകിയ രാഷ്ട്രീയ സന്ദേശങ്ങളും ചേർത്ത് വായിക്കുമ്പോൾ, ഇത് ഒരു സാധാരണ നയതന്ത്ര ചർച്ചയല്ലെന്ന് തെളിയുകയാണ് . യുദ്ധം, ആണവരാഷ്ട്രീയം, എണ്ണവിപണി, ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയം, പശ്ചിമേഷ്യയിലെ ശക്തിസമവാക്യങ്ങൾ—ഇവയെല്ലാം തമ്മിൽ ഏറ്റുമുട്ടുന്ന നിർണായക ഘട്ടമാണിത്.

ഹോർമൂസ് കടലിടുക്ക്: ലോകസമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ നാഡി

ഈ സംഘർഷത്തിൻ്റെ കേന്ദ്രമായി നിലകൊള്ളുന്നത് ഹോർമൂസ് കടലിടുക്കാണ്. ലോകത്തിലെ എണ്ണയും ദ്രവീകൃത പ്രകൃതി വാതകവും കൊണ്ടുപോകുന്ന കപ്പൽഗതാഗതത്തിന്റെ ഏകദേശം അഞ്ചിലൊന്ന് ഈ കടലിടുക്കിലൂടെയാണ് കടന്നുപോകുന്നത്. അതിനാൽ ഈ ജലപാതയിലെ നിലവിലെ അനിശ്ചിതത്വം ഒരു പ്രാദേശിക സുരക്ഷാ പ്രശ്നമല്ല; ലോകസാമ്പത്തികത്തിന്റെ ഹൃദയമിടിപ്പിനെ തന്നെ ബാധിക്കുന്ന വിഷയമാണ്.

കടലിടുക്ക് അടഞ്ഞതോടെ എണ്ണവില കുതിച്ചുയർന്നു. ഇന്ത്യ പോലുള്ള എണ്ണ ഇറക്കുമതിയിൽ ആശ്രയിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങൾക്ക് അത് നേരിട്ടുള്ള ആഘാതമായി മാറി. ഇന്ധനവില വർധന, രൂപയുടെ മൂല്യത്തകർച്ച, ഗതാഗതച്ചെലവ്, ഭക്ഷ്യവിലവർധന—എല്ലാം ഇതിന്‍റെ തുടർച്ചയായി അനുഭവപ്പെട്ടു.

ഇപ്പോൾ അമേരിക്ക–ഇറാൻ ചർച്ചകളിലെ പ്രധാന അജണ്ട ഹോർമൂസ് കടലിടുക്ക് വീണ്ടും തുറക്കുക എന്നതാണ്. അത് യാഥാർഥ്യമാകുമെന്ന പ്രതീക്ഷ മാത്രം എണ്ണവിലയിൽ ആറുശതമാനം ഇടിവുണ്ടാക്കിയത് ആഗോള വിപണിയുടെ മനോഭാവം വ്യക്തമാക്കുന്നു.

അമേരിക്കയുടെ ഇരട്ടതന്ത്രം: സമ്മർദ്ദവും സമവായവും

ട്രംപ് ഭരണകൂടം “പരമാവധി സമ്മർദ്ദം” എന്ന തന്ത്രം പൂർണമായി ഉപേക്ഷിച്ചിട്ടില്ല. “കരാർ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റൊരു വഴി” എന്ന റൂബിയോയുടെ മുന്നറിയിപ്പ്, അമേരിക്ക ഇപ്പോഴും സൈനികവും സാമ്പത്തികവുമായ സമ്മർദ്ദം നിലനിർത്തുന്നുവെന്ന സൂചനയാണ്.

അതേസമയം, ട്രംപ് ഈ യുദ്ധം അവസാനിപ്പിച്ച നേതാവെന്ന രാഷ്ട്രീയ പ്രതിച്ഛായയും രൂപപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിക്കുന്നുണ്ട്. ഉയർന്ന ഇന്ധനവില അമേരിക്കൻ ജനജീവിതത്തെ ബാധിക്കുകയും യുദ്ധത്തിന്റെ ചെലവ് ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയത്തിൽ തിരിച്ചടിയാകുകയും ചെയ്ത സാഹചര്യത്തിൽ, ഒരു സമാധാനകരാർ ട്രംപിന് നിർണായക രാഷ്ട്രീയ നേട്ടമാകും.

അതിനാൽ വാഷിങ്ടണിൻ്റെ നീക്കങ്ങളിൽ യുദ്ധഭീഷണിയും നയതന്ത്രവും ഒരേസമയം പ്രവർത്തിക്കുന്നതായി കാണാം.
ഇറാൻ്റെ സന്ദേശം: കീഴടങ്ങൽ അല്ല, നിയന്ത്രിത ധാരണ

ഇറാൻ ഇതുവരെ തങ്ങൾ അമേരിക്കൻ സമ്മർദ്ദത്തിന് വഴങ്ങിയെന്ന പ്രതീതി പുറത്തുവരാൻ അനുവദിച്ചിട്ടില്ല. “നടപടിക്ക് മറുപടി നടപടി” എന്ന ഇറാൻ പാർലമെൻ്റ് വക്താവിന്റെ പ്രതികരണം അതിന്‍റെ സൂചനയാണ്.

ഉപരോധങ്ങൾ പിൻവലിക്കുക, വിദേശ ബാങ്കുകളിലെ മരവിപ്പിച്ച ഫണ്ടുകൾ മോചിപ്പിക്കുക എന്നിവയാണ് തെഹ്റാന്റെ പ്രധാന ആവശ്യങ്ങൾ. ആണവപരിപാടിയിൽ ഭാഗിക ഇളവുകൾ നൽകാൻ ഇറാൻ തയ്യാറാണെന്ന സൂചനകൾ ഉണ്ടായാലും, അതിന് പ്രതിഫലമായി സാമ്പത്തിക ശ്വാസം വീണ്ടെടുക്കുക എന്നതാണ് അവരുടെ ലക്ഷ്യം.

അതായത്, ഇറാൻ സമാധാനം തേടുന്നത് ദൗർബല്യത്തിന്റെ ഭാഗമായല്ല; മറിച്ച് ദീർഘകാല സമ്മർദ്ദത്തിൽ നിന്ന് തന്ത്രപരമായൊരു ഇടവേള കണ്ടെത്താനുള്ള ശ്രമമായാണ്.

ആണവപ്രശ്നം: പരിഹാരത്തിന്റെ വക്കിൽ, അന്തിമമല്ല

ഇറാൻ്റെ ഉയർന്ന നിലവാരത്തിൽ സമ്പുഷ്ടമാക്കിയ യുറേനിയം ശേഖരം ഇല്ലാതാക്കുകയോ ദുർബലപ്പെടുത്തുകയോ ചെയ്യുമെന്ന റിപ്പോർട്ടുകൾ വലിയ മുന്നേറ്റമായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ ഇവിടെ ഇപ്പോഴും നിർണായകമായ ചോദ്യമുണ്ട്—“എങ്ങനെ?”

യുറേനിയം മറ്റൊരു രാജ്യത്തേക്ക് മാറ്റുമോ? യു.എൻ. മേൽനോട്ടത്തിൽ ദുർബലപ്പെടുത്തുമോ? പൂർണമായും നശിപ്പിക്കുമോ? ഇതിൽ വ്യക്തതയില്ല. അതുകൊണ്ട് ഇപ്പോഴുള്ളത് അന്തിമകരാറല്ല; മറിച്ച് രാഷ്ട്രീയ ധാരണയുടെ ഒരു രൂപരേഖ മാത്രമാണ്.

അതോടൊപ്പം, ആണവായുധ നിർമ്മാണ ആരോപണങ്ങൾ ഇറാൻ ഇപ്പോഴും നിഷേധിക്കുകയാണ്. സമാധാനപരമായ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടമാക്കാൻ അവകാശമുണ്ടെന്ന നിലപാടിൽ തെഹ്റാൻ മാറ്റമുണ്ടാക്കിയിട്ടില്ല.

ഇസ്രായേലും പശ്ചിമേഷ്യയിലെ ശക്തിസമവാക്യവും

ഈ ചർച്ചകളുടെ പിന്നിൽ മറ്റൊരു വലിയ ഘടകം ഹിസ് ബുള്ള ഉൾപ്പെടുന്ന പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സായുധസംഘർഷങ്ങളാണ്. ഇറാന്റെ പ്രാദേശിക സ്വാധീനം കുറയ്ക്കുക എന്നത് അമേരിക്കയുടെയും ഇസ്രായേലിന്റെയും ദീർഘകാല ആവശ്യമാണ് .

എന്നാൽ യുദ്ധം നീണ്ടുനിന്നതോടെ അതിന്റെ സാമ്പത്തിക ചെലവും മനുഷ്യാവകാശ പ്രശ്നങ്ങളും വർധിച്ചു. അതുകൊണ്ട് ഇപ്പോഴത്തെ സമവായശ്രമം “പൂർണ സമാധാനകരാർ” എന്നതിലുപരി, നിയന്ത്രിതമായ ഒരു രാഷ്ട്രീയ ഇടവേള സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള ശ്രമമായാണ് കാണപ്പെടുന്നത്.

ഇന്ത്യയ്ക്ക് എന്തുകൊണ്ട് നിർണായകം?

ഇന്ത്യയ്ക്ക് നിലവിലെ സംഭവവികാസങ്ങൾ ഏറെ പ്രാധാന്യമുള്ളതാണ്. രാജ്യത്തിന്റെ ഊർജസുരക്ഷ നേരിട്ട് പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സ്ഥിരതയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നു. എണ്ണവിലയിൽ ചെറിയ കുറവ് പോലും ഇന്ത്യയുടെ പണപ്പെരുപ്പ നിയന്ത്രണത്തിനും സാമ്പത്തിക സ്ഥിരതയ്ക്കും വലിയ ആശ്വാസമാണ്.

അമേരിക്ക–ഇറാൻ ചർച്ചകൾ വിജയകരമായാൽ ഇന്ത്യയ്ക്ക് ലഭിക്കാവുന്ന പ്രധാന നേട്ടങ്ങൾ:

* ഇന്ധനവില സ്ഥിരത
* ഇറക്കുമതി ചെലവ് കുറയുക
* രൂപയുടെ മൂല്യത്തകർച്ച നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുക
* പണപ്പെരുപ്പ സമ്മർദ്ദം കുറയുക
* വളം, ഗതാഗതം, ഭക്ഷ്യവില മേഖലകളിൽ ആശ്വാസം

Iran

അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഈ ചർച്ചകളെ ഇന്ത്യ വെറും വിദേശനയ വിഷയമായി കാണാനാവില്ല മറിച്ച് ആഭ്യന്തര സാമ്പത്തിക സ്ഥിരതയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയമായി കണ്ട് പരിഹാരത്തിലേക്ക് നിങ്ങണം.

വിലയിരുത്തൽ

ഇപ്പോൾ അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിൽ നടക്കുന്നത് ഒരു സാധാരണ നയതന്ത്ര സംഭാഷണമല്ല. യുദ്ധം സാമ്പത്തികമായും രാഷ്ട്രീയമായും അസഹ്യമായ ഘട്ടത്തിലെത്തിയപ്പോൾ, ഇരുപക്ഷവും “നിയന്ത്രിത പിന്മാറ്റം” അന്വേഷിക്കുന്ന സാഹചര്യമാണ് രൂപപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.

എന്നാൽ വിശ്വാസക്ഷാമം ഇപ്പോഴും വലിയ തടസ്സമായി തുടരുന്നു. ആണവപരിപാടി, ഉപരോധങ്ങൾ, ഇസ്രായേൽ–ഹിസ്ബുല്ല സംഘർഷം, പശ്ചിമേഷ്യയിലെ ശക്തിപ്രതിസന്ധി—ഇവയ്ക്ക് സ്ഥിരപരിഹാരം കണ്ടെത്താത്തിടത്തോളം ഈ സമാധാനം അതീവ ദുർബലമായിരിക്കും.

അതുകൊണ്ട് ഇപ്പോഴത്തെ സാഹചര്യത്തെ “യുദ്ധാവസാനം” എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാൻ സമയമായിട്ടില്ല. മറിച്ച്, അത് ഒരു “താൽക്കാലിക രാഷ്ട്രീയ ഇടവേള” മാത്രമാണെന്ന് പറയുന്നതാകും കൂടുതൽ യാഥാർഥ്യബോധമുള്ള വിലയിരുത്തൽ.